نرم‌افزار نگهداری و تعمیرات (CMMS) چیست و چرا کارخانه‌ها به آن نیاز دارند؟
از دفترچه‌ی تعمیرات و اکسل تا سامانه‌ای که توقف دستگاه‌ها را کم می‌کند؛ CMMS چه کارهایی انجام می‌دهد و از کجا شروع کنیم.
اگر فقط دو عدد برای سنجش وضعیت نگهداری و تعمیرات انتخاب کنید، احتمالاً MTBF و MTTR هستند. یکی می‌گوید دستگاه‌ها چقدر سالم کار می‌کنند و دیگری می‌گوید وقتی خراب شدند، تیم فنی چقدر سریع آن‌ها را برمی‌گرداند.
MTBF: میانگین زمان بین دو خرابی
MTBF (Mean Time Between Failures) نشان می‌دهد یک دستگاه به‌طور میانگین چند ساعت بدون خرابی کار می‌کند.
فرمول: MTBF = کل زمان کارکرد ÷ تعداد خرابی‌ها
مثال: دستگاهی در یک ماه ۶۰۰ ساعت کار کرده و ۳ بار خراب شده است؛ MTBF آن ۲۰۰ ساعت است. هرچه MTBF بیشتر باشد بهتر است.
MTTR: میانگین زمان تعمیر
MTTR (Mean Time To Repair) نشان می‌دهد از لحظه‌ی خرابی تا برگشتن دستگاه به کار، به‌طور میانگین چقدر زمان می‌گذرد.
فرمول: MTTR = کل زمان صرف‌شده برای تعمیر ÷ تعداد تعمیرات
مثال: همان ۳ خرابی در مجموع ۹ ساعت توقف داشته‌اند؛ MTTR برابر ۳ ساعت است. هرچه MTTR کمتر باشد بهتر است.
دسترس‌پذیری: ترکیب این دو
از این دو شاخص می‌توان دسترس‌پذیری تجهیزات را تخمین زد: دسترس‌پذیری = MTBF ÷ (MTBF + MTTR). در مثال بالا: ۲۰۰ ÷ ۲۰۳ ≈ ۹۸٫۵٪.
چطور بهبودشان دهیم؟
- برای افزایش MTBF: نت پیشگیرانه‌ی به‌موقع، تحلیل علت ریشه‌ای خرابی‌های تکراری و آموزش اپراتورها.
- برای کاهش MTTR: گزارش سریع خرابی، در دسترس بودن قطعه‌ی یدکی، دستورالعمل تعمیر و تخصیص سریع تکنسین.
شرط اول: داده‌ی درست
این شاخص‌ها فقط وقتی معنا دارند که زمان شروع و پایان هر توقف دقیق ثبت شود. اگر خرابی‌ها با تأخیر یا ناقص ثبت شوند، MTBF بیش از واقع خوب و MTTR بیش از واقع بد نشان داده می‌شود. به همین دلیل گزارش خرابی باید آن‌قدر ساده باشد که اپراتور همان لحظه آن را ثبت کند؛ و محاسبه باید خودکار باشد تا کسی مجبور نباشد آخر ماه با اکسل عدد بسازد.
